ژبدود -grammar (لومړۍ ټولۍ یا کاتګوري) پښتو

ژبدود -grammar (لومړۍ ټولۍ یا کاتګوري)

۱) ژبدوديز نومونه (grammatical words)

word: ویی [wayay]

words: وییونه [weyoona]

sentence: غونډله [ghonddala]

language: ژبه [zhaba]

singular: یوګړی [yaw-garray]

plural: ډېرګړی [dder-garray]

gender: نوږی [nogay]

male: نرینه [nareena]

female: ښځينه [hadzeena]

letter: توری [toray]

letters: توري [toree]

۲) د وینا برخې ( parts of speech):

نوم [noom] - noun:

د څيزونو، ځايونو، انسانانو او طبعيت نومونه: لمر، لاس، سړی، پنډوسکی، کابل، لندن، احمد، باران ....

کړ verb- [karr]:

هغه وییونه، چې کړنې او پېښې څرګندوي. کړ ته مهالویی هم ویل کېږي، دا چې له مهالونو سره اړول کېږي.

بېلګې: کول، راوړل، وهل، لمبېدل، رسېدل، خوړل، څښل ....

کړول [karrwal] - adverb:

د څنګه، کله، څومره او چېرې/چېرته پوښتنو ځوابونه ورکوي لکه: هلته، دلته، په بیړه، په تېزۍ سره، هيڅکله، نن، مخکې ...

نومځری [noomzaray] - pronoun:

د نومونو استازي دي: زه، موږ، هغه، دا، دی، هغوی، ماته، ما، تا، زموږ، زما، ستاسو، د هغه، مې/یې/دې ...

سربل [sarbal] - preposition:

د لوري او ځای معلومات ورکوي:

له... سره، لپاره، ترشا، مخ ته، پر، په...کې،

باندې، تر منځ ...

ستاینوم [staaynoom] - adjective:

د تشريح او څرنګوالي نومونه:

ناوړ، بېخونده، له کاره وتلی، ورو، تېز، ښکلی، ستر، وړوکی، هيلمن، سولییز، ځايي، هوايي ...

اړیکتوري [arreektoree] - conjunctions:

غونډلې (جملې) سره تړي: او، ځکه، خو، که، چې، کله چې، دا چې، نو، سره له دې چې....

۳)کړ اوړون - conjugation:

په پښتو کې د کړ اوړون (فعلي ګردان) پایونه:

کس: ..................... پای:

زه = م (زه کوم)

ته = ې (ته کوې)

هغه = ي (هغه کوي)

موږ = و (موږ کوو)

تاسو = ئ (تاسو کوئ)

هغوی = ي ( هغوی کوي)

يادونه: په پښتو کې ټول کړونه (فعلونه) په "ل" پای ته رسېږي او په کړ اوړون کې ترې دا "ل" لیرې کېږي او خپل پای (پورته وګوره) تړل کېږي.

لیکوال: کامران منګل