Airfoil – اېرفوېل

د الوتکې په وزرو کې، د لکۍ په افقي او عمودي سطحو کې داسې منحني شکل دی چې د الوتنې پروخت د لاندې کش کېدو او پورته ختنې ترمنځ مناسب نسبت رامنځته کوي. دا شکل په توربین، د چورلکې په پرو کې او کیشتیو کې هم کاریږي.

 

اېرفویل شکل کوم چې په مایع کې خوځښت کوي ایروډاینامیک ځواک تولیدوي. د خوځښت په لوري په عمودي توګه د دې ځواک عناصرو ته لېفټ یا پورته تګ (lift) وایي. د خوځښت له لوري سره د دې ځواک موازي عناصرو ته لاندې کش کېدنه (drag) وایي. د غږ له سرعت څخه ورو الوتنه کې د اېرفوېل مخکې خوا څنډې ګردې شوې وي او د وروسته لور څنډې یې تېرې وي، پاسه او لاندې سطحه یې متقارنه منحني وي. کوم فوېل (foil) چې د پورته یاد شوي فوېل په څېر په مایع کې د کار لپاره طرحه شوي وي د (hydrofoils) نوم ورته اخیستل کیږي او که هوا کې د کار لپاره طرحه شوي وي (airfoil) ورته ویل کیږي.

 

کله چې یوه تنه په هوا کې مخکې تګ کوي پورته کېدنه یا لېفټ یې د اېرفوېل شکل له سطحې سره د هوا لګېدنې له امله رامنځته کیږي، له اېرفوېل سره لګېدونکې هوا د اېرفوېل په ذریعه کږیږي او کومې خوا ته چې هوا کږه شوې وي له هغې برعکس لور ته ځواک تولیدوي همدې ځواک ته ایروډاینامیک ځواک (aerodynamic force) نوم اخلي. ډېر فوېل د پورته کېدو یا لېفټ لپاره مثبتې زاویې ته اړتیا لري خو (cambered airfoils) صفر زاویه کې لفټ یا پورته کېدنه کولای شي. د هوا نږدېوالی او تاوېدنه منحني جریان پیدا کوي او د اېرو فوېل شکل په یوه خوا کې د زیات فشار بله خوا کې د کم فشار لامل کیږي. د فشار په دوه اړخونو کې توپیر سره دواړو لورو کې د سرعت توپیر رامنځته کیږي. د لېفټ ځواک د پورته او لاندې سرعت له توپیر سره تړاو لري.

Selected airfoils in nature and various vehicles, with their approximate chord length indicated. Image by Olivier Cleynen

Two different and incompatible definitions of airfoil thickness are used in the aerodynamics field (here illustrated on the same airfoil). Image by Olivier Cleynen